Sadık Yalsızuçanlar

TRT'nin Kürtçe kanalının yayına başlamasıyla birlikte bu hafızada bir sarsıntı oldu. Bir şeylerin değiştiğini gösteren en belirgin şey bu idi. Kürtler de Kürt olmayanlarda 'devlet' ekranından Kürtçeyi duyduklarında tuhaf bir şaşkınlık yaşadılar. Kanalın açılış gecesinde oradaydım. Sahnede ve yayında olup bitenler kadar izleyenlerin yüzünü de seyretmeye çalıştım. Herkesin yüzünde mutlu bir hayret, bir şaşkınlık okunuyordu. İnsanlar gördüklerine ve duyduklarına inanmakta zorlanıyorlardı. Saatler ilerledikçe şaşkınlık yerini sevinç ve coşkuya bıraktı. Alaattin Fırat, yayından sonra kendisini uğurlarken köyden arayan bir hemşehrisinin sözünü aktardı: 'Ape, demek ki Kürtçe konuşulunca ülke bölünmüyormuş...'

Derrida, İstanbul mektubunda, harf devriminden bahisle, Türklerin nasıl harflerini yitirişinden söz eder ve bunun bir bellek silinmesine, dolayısıyla belleksizleştirmeye yol açtığını, gündelik yaşama ilişkin gözlemleriyle aktarır. Türklerin harflerini yitirmesi nasıl bir belleksizleştirmeye yol açtıysa, Kürt dilinin yasaklanması da benzer bir bilinç kaybına, bir tepkiye ve acılara yol açmıştır.

Bugün, bu acıların farkında olanlar Kürt dilinin, kamu televizyonundan önünü açtılar ve iyi ki de bunu yaptılar. Onlarca filolojinin binlerce öğrenciye öğrenim imkanı sunduğu üniversitelerimizde bundan böyle zengin Kürt edebiyatının ve bilgelik tarihinin de öğrenilmesinin önündeki engeller ortadan kaldırılmalıdır. Bizim büyük hikayemizin bir parçası olan bu bellekle tekrar temas kurulması, hepimizin hayrına olacaktır.

Yirmibeş ocak bindokuzyüzdoksanbir günü de önemlidir, zira, Bakanlar Kurulu, Kürtçe konuşmayı ve şarkı söylemeyi özgür bırakmıştır. Bu saçmalığın bugüne değin sürmüş olması akıl almaz bir şeydir. Delinin söylemini gayr-ı meşru addedenlerinkine benzer bir bilinç, bir akıl tutulması. Ama dediğim gibi yanlıştan geç de olsa dönülmesi hepimizin hayrınadır.

Ne ki, bu köktenci karar, Türk Kürt etnik milliyetçi unsurların şiddetli tepkisine de yol açtı. Bu şaşırtıcı değildi gerçi. Ama, yıllardır Kürt dilinin önündeki engellere karşı çaba sarf etmiş, siyasal kurgusunu bu tez üzerinden gerçekleştirmiş olanların, bu gelişmeyi, 'yasal suç' ilan etmesi ironik bir durumdu. Kimi Türk milliyetçisi unsurlarla Öcalan'ın açıklaması örtüştü. Kürt sorununun oluşmasına zemin hazırlayan CHF'nin bugünkü vârisleri de benzer bir tepki verdiler. Bu tepkiler, bize, Türkiye'nin özgürleşme çabalarının önündeki engelleri işaretlemesi bakımından da manidardır.

Kürtçe konuşulunca ülke bölünmüyormuş...

Bizim tarihsel tecrübelerimiz, ulus devletin yol açtığı sorunları çözme bakımından son derece değerli bir kaynak idi. Ama geleneksel olanla bağlarımızı kopardığımız için, böylesi bir alıntı/gönderme alanından yoksun kaldık. Kürtçe yasağına karşı mücadele verenlerin TRT'nin Kürtçe kanalına önyargıyla yaklaşmalarını bir nebze anlamak da mümkündü. Şimdiye kadar 'devlet'in hukuk dışılığa taşan, belleksizleştirmeye dönük etkinlikleri bu kuşkuyu bir ölçüde tolere edebilirdi. Ama kazın ayağının öyle olmadığı kısa sürede ortaya çıktı. Yayının içeriği ve gerisindeki niyet netleştikçe kanala ilişkin eleştirilerin de niyeti belirginleşmeye başladı. İlkin 'devlet, Kürtleri daha ince ayarlı araçlarla/yollarla asimile etmeyi sürdürecek' diyenler, bu kez, bu yayının anayasal suç teşkil ettiğini iddiaya kalkıştılar. İlginç olan, bu iddiada farklı uçlardaki unsurların ağız birliği etmesiydi.

Oysa ortada bir dil olduğuna göre bir etnik topluluk var, bu ise verili bir durum, yani, kimse -tabiri caizse- ırkını, ebeveynini Yaradan'a 'sipariş' edemiyor, anadilin kullanımı ontolojik bir haktır, bunun yasaklanması zulümdür ve bu yanlışın ortadan kaldırılması ise bir vicdan ve ahlak sorunudur. TRT marifetiyle yapılan bu yayının, sorunun çözümüne kapı aralamak bakımından son derece işlevsel bir yanı olduğu kesin. Yıllardır bu türden yasakların yol açtığı sorunların içinden geçen insanların ruhundan bakabilsek, bu işin ne denli hayırlı olduğunu görebileceğiz. Kanalda yer alanların 'hain, satılmış' ilan edilmesi ise birilerinin derdinin üzüm yemek olmadığına ilişkin kuşkuları pekiştirdi.

Nihayet Adalet Bakanı'nın, 12 Eylül'ün mirası olan tutukevlerinde Kürtçe konuşma yasağının kaldırılması için talimat vermesi de işin tuzu biberi oldu. Özellikle o süreci Diyarbakır cehenneminde idrak etmiş olanlar açısından bunun anlamı ve değeri daha büyüktür. Bu sürecin Kürtçenin önündeki diğer engellerin de kaldırılmasını ivmelendirmesi umulmalıdır. TRT'nin Pusula programına konuşan Oktay Ekşi'nin, 'seçim propaganda konuşmalarının, mitinglerdeki konuşmaların da Türkçe dışındaki dillerde yapılabileceğine' ilişkin açıklamasını sevinçle dinledim. Bu yöndeki yasakların saçmalık olduğunu söyleyen Ekşi'ye katılmamak imkansız. Özal'ın ruhu şâd olsun. 12 Eylül Anayasası'na eklenen, "Düşüncelerin açıklanması ve yayılmasında kanunla yasaklanmış olan herhangi bir dil kullanılamaz." ifadesi ve 1983'te çıkarılan Türkçeden Başka Dillerde Yapılacak Yayınlar Hakkında Kanun, Kürtçeyi neredeyse tamamen eve hapsediyordu. Bu ise örneğin Kürtlerin modern zamanlardaki en büyük dengbeji Şakiro ve Şivan'ın kasetlerini, cd'lerini yayımlayanların soluğu tutukevinde almasına, Mehmed Uzun gibi bir değerin memleket özlemiyle kavrulmasına, böylesi talepleri dillendirenlerin gözaltında kaybolmasına yol açıyordu.

İlk adım, 8. Cumhurbaşkanı Özal'ın da desteğiyle ANAP hükümeti döneminde atılmıştı. 12 Nisan 1991'de Türkçeden Başka Dillerde Yapılacak Yayınlar Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılırken, Anayasa'nın 26. ve 28. maddeleri 3 Ekim 2001'de anadille ilgili yasaklamalardan arındırılarak değiştirildi. Bugün dünden iyi, yarın bugünden daha güzel olacak. Artık acının bu topraklarda kutsal bir vahşiye dönüşmesini kimse istememeli.

Zaman, 25 Ocak 2009

Yorumlar (2)

	1. Yazan Bu e-Posta adresi istenmeyen postalardan korunmaktadır, görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir. 10-02-2009 17:16 - Misafir
	TEBRİK BU KONUDA SİZLERDE ÖNEMLİ KATKI SAĞLADIĞINIZ İÇİN SİZİDE TEBRİK EDERİM .

	2. Yazan erol celik 12-02-2009 22:02 - Kayıtlı
	TEBRİK ALLAH Emeğinizi zayi etmesin .sizlerin de desteği ile barışçı yollarla insanlara ulaşmak daha doğru.

Yorum yaz

Lütfen yorumunuzun yazının konusu ile alakalı olmasına dikkat edin. Kişisel hakaret içeren yorumlar silinecektir. Reklam amaçlı yorumlar silinecektir. 'Gönder' düğmesine basmadan önce yeni bir güvenlik kodu üretmek için tarayıcınızın *Yenile* düğmesine basın. Yukarıdaki durum yanlış güvenlik kodu girildiği durumlarda geçerlidir.
İsim:
E-posta:
Web sayfası:
Başlık:
BBCode:
Yorum:
	Ek yorumlar konusunda bana e-posta aracılığı ile ulaşılmasını istiyorum.