Sadık Yalsızuçanlar

Ernesto Gomez Abascal (*):

“Che Guevara Daha Fazla Demokrasi, Daha Fazla Özgürlük, İnsanlık İçin Daha İyi Bir Hayat Ve İnsanlık Prensiplerine Dayanan Bir Amaca İnanıyordu”

Söyleşi
Sadık Yalsızuçanlar

Küba, sizin için ne ifade ediyor?

Benim için çok şey ifade eder. Güçlü ve uzun bir tarihe sahip, bağımsız bir ülkedir. Tarihi uzun yıllar varlığını sürdürmüştür. Kendine özgü bir toplumsal yapıya sahiptir, farklı kökenlerden gelen insanların bir karışımıdır. Bir anlamda Türkiye’ye benzer fakat Küba toplumu Kolomb Amerika’yı keşfettiğinde var olan bir yerli grubu, Afrikalı bir buçuk milyon zenci köle ile kolonileştirmeye gelen bazı İspanyol gruplarından oluşur. Bu karışık köken, Kübalının ortaya çıkışı olan özel bir şehir toplumu ruhudur. 19. yüzyıl sonlarına doğru bağımsızlık zaferinin kazanılmasına kadar İspanyol kolonilerine karşı bir bağımsızlık mücadelesi ile başlamıştır. Bağımsızlık savaşından sonra bu kez yeni bir süreç başlamıştır. Bu süreç de, ülkeyi istila eden Kuzey Amerikalılara karşı Devrim zaferine kadar devam etmiştir. Devrim 1959 yılı 1 Ocak günü gerçekleştirilmiş ve 50 yıllık bir tarih ve var olma savaşı şeklinde sürmüştür. Bu devrim, yeryüzündeki birçok insana örnek teşkil etmektedir.

Amerika ambargosu nasıl başladı ve ne türden sonuçlara yol açtı?

Gerçekler eskiye dayanıyor. Küba, doğası ile oldukça çekici, ekolojik açıdan temiz, pek kirlenmemiş bir ülkedir. Plajları, doğası ile diğer birçok ülkeye kıyasla oldukça sakin, şiddetin olmadığı, güvenli, suç seviyesinin düşük olduğu bir ülke olup, turizm bakımından da oldukça çekicidir. Turistlerin çok ilgisini çeker ve bu yönü Küba’nın hayran olunacak bir özelliğidir bu yüzden son yıllarda turizm ülke için en önemli gelir kaynağı ve iş sahası haline dönüşmüştür. Politik özellikleri, tarihi, Fidel Castro, Che Guevara gibi Küba için mücadele eden Devrimcilerin oynadıkları roller bakımından dünyanın her yerinden birçok insanın ilgisini çeken özellikleri de mevcuttur. Küba, 50 yıl önce 1959 yılında zaferle çıktığı bağımsızlık yoluna adım atmış ve alınan savunma tedbirleri ile bütün ulusal çıkarlar da bu özel toplumsal değerin Kuzey Amerika’nın kendi çıkarları uğruna uyguladığı bu yıkıcı ekonomik ambargodan etkilenmesini engelleyememiştir. Amerika Birleşik Devletleri Küba’daki toprakların büyük bir bölümüne hakim olup, kaynaklarının büyük bir bölümünü, büyük Şirketler vasıtasıyla Kamu Hizmetlerini, madenleri… kontrol etmekteydi. Bu nedenle, doğal olarak Kübalıların ulusal çıkarlarından kurtulmaları için üzerlerinde bulunan hakimiyetin değişmesi gerekmektedir. Amerika Birleşik Devletleri bundan itibaren Küba’ya karşı bir politika da başlatmıştır. Birçok yıl önce, 19. yüzyılda Küba’nın eski hedeflerine yönelik politikaya istinaden Amerika Birleşik Devletleri Küba’nın Amerika Birleşik Devletlerinin bir parçası olduğunu söylüyordu. Zafer kazanan devrimciler Küba’ya karşı bir dizi ambargo tedbiri almaya başladılar. Bu güne kadar alınan bu tedbirlerden ekonomik olarak etkilenilmiştir.

Kübalıların çapraz para, Kuzey Amerika parası olan dolar alışverişi gibi kesin olan hususlarda, uluslararası finansman kurumların engellenmesi, uluslar arası pazarda ürünlerinizin sabote edilmesi, uluslar arası bankaların kullanılmaması, satış sırasında ürünlerimize zarar vermek için ürünlerimize zarar vermek için yaratılan sıkıntı, kuzey Amerikalı turistlerin Küba’ya gelişlerinin engellenmesi, bununla birlikte Amerika Birleşik Devletleri, vatandaşlarının seyahatlerini engellediği tek ülke olarak Küba’yı görmüştür.

Ürünlerimize uygulanan bu sabotaj, Küba’ya karşı alınan tedbir, ekonomik kontrolü, uluslar arası organlar, bunların hepsi bir bütün halinde Küba’ya Karşı Ekonomik Ambargo olarak adlandırılmaktadır. Tekrar ediyorum, bize zarar veriyordu, son elli yılda 90.000 hatta 90.000’den de fazla milyon avro.

Turizm Küba ve Kübalılar için ne ifade eder?

Turizm doksanlı yıllara kadar Küba’da çok gelişmemişti. Şimdi Sovyetler Birliğini ve Avrupa Sosyalizmini düşünün. Bu bizim ekonomimize çok zarar verdi. Ekonomin fırsatlarımızı katlayacak bir özelliğe sahip olduğumuz ve turizme öncelik verdiğimiz için yurt dışından gelen kazançların elde edilmesinde ters bir etki yaratır. Uluslararası turizm sektöründe yabancılardan da bahsedebiliriz. Ve turizm son yıllarda hızlı bir biçimde büyümeye başlamış ülkenin yıllık milli geliri yaklaşık 2500 milyonu bulmuştur. Bir doğu Avrupa ülkesinin temel unsurları Küba’ya turizm bakımından elverişli şartlar sunmaktadır. Küba ekonomik, oldukça sakin bir ülke olup, uyuşturucu ticareti ve mafya bulunmamaktadır. Ülkede suç oranı oldukça düşük olup, sükunet hakimdir. Doğal kaynakları cömert, iklimi ise elverişli olduğundan, uluslar arası turizm için oldukça cazip olan şartlara sahiptir. Ülke olarak bu turizmin meyvalarını da toplamaktayız. Her yıl uluslararası bir turizm fuarı düzenlemekteyiz. Bunun bir buçuk ayı Havana’da yapılmaktadır. Bu fuara bir gurup Türk gazeteci katılmakta ve Türkiye’de bizim turizmimizi tanıtmak için bunu bir avantaj olarak görmektedirler. Türkiye’ye her geçen gün gittikçe artan bir sayıda Kübalı turistler gelmektedir. Yılda 7-8 bin turist gelip gitmektedir. Türkiye en fazla Latin Amerikalı turistin geldiği ülke konumunda bulunmaktadır.

Türkiye ve Küba arasındaki ilişkiler nasıldır ve farklı alanlardaki ilişkilerin artması için ne yapılmaktadır?

Türkiye ile Küba arasındaki ilişkiler son yıllarda artmıştır. Politik ve diplomatik ilişkiler iyileştirilebilir. Ülkeler arasındaki iletişim oldukça iyi bir konumdadır. Uluslar arası kuruluşlar arasındaki anlaşma iyidir. Küba ve Türkiye arasındaki ilişkileri karmaşık bir hale getiren bir neden bulunmamaktadır. Taraflara arasındaki ilişkilerde itilaf bulunmamaktadır. Mükemmel bir uluslar arası iş birliği içerisindeyiz. Barış, barışın korunması ve uluslar arası iş birliğinin korunması, terörizmle uluslar arası mücadele, çatışmaların ortadan kaldırılması gibi çok önemli prensipler doğrultusunda hareket ediyoruz.

Bir çok hususta yardım sağlayan Uluslararası bir kuruluş ile birlik içinde çalışma platformu için önemli ve stratejik noktalardır. Son iki yılda iki ülke arasındaki ticaret ve iletişim ilişkileri de büyüdü, Küba ile turizmde arttı, Türkiye ve Küba arasındaki iyi niyetten kaynaklanan kültürel alış veriş de büyüdü. Küba’da yaşayan Türkler var. Bu yıl Havana Üniversitesinde Latin Amerika da ilk defa olmak üzere Türk Dili, Kültürü ve Tarihi çalışmaları yapılmak üzere bir bölüm açıldı. Basın bildirimi, kültürel, ticari, ekonomik iş birliği çerçevesinde temel olarak farklı ilişkileri düzenleyen karma bir iş birliği komisyonunu her yıl topluyoruz. Bu temele dayanarak komisyon oldukça olumlu çalışmalar yürütmektedir.

Che Guevara’nın Küba halkı ve tüm dünya için önemi nedir?

Che Guevara uluslararası düzeyde tanınmış politik, devrimci bir kişilik. Asi ruhu, kutsal ruhu ve bir amaca hizmet etmek onun en belirgin özelliklerindendir. Daha fazla demokrasi, daha fazla özgürlük, insanlık için daha iyi bir hayat ve insanlık prensiplerine dayanan bir amaca inanıyordu. Tüm dünyayı kapsayan çatışmalara çözüm bulma arayışı, ulusal bağımsızlık, isyanların çıkması ile soğuk havanın temeline dayanan ideallerinin savunulması. Fidel Castro’dan sonra enerjiyi üzerine çeken ikinci büyük kumandan olan Che Guevara’nın hareketiydi. Eserleri tüm dünyaya yayılmış ve hatta portresi insanlığın en saf ilgi alanlarının sembolü olmuştur. Bu nedenle Küba’da Che en saygı duyulan, en hayran olunan, en dikkate alınan birinci figür olma özelliğini korumaktadır ve insanlığa yardım sağduyu, asilik, gençlik sembolü olarak uluslar arsı düzeyde korunan portresi ile bütün dünya ülkelerinde bilinmektedir.

Amerika ambargosunu yıkmak için ne yapılabilir?

Yapılacak ilk iş uluslar arası düzeyde inkar edilmesidir. Her yıl Birleşmiş Milletler ve eylül ayında yapılan genel kurulda Küba bu kuzey Amerika ambargosunun sona ermesini teklif eden bir karar sundu. Bu karar son yıllarda üç ülke hariç “Amerika Birleşik Devletleri, İsrail, Llodo ve küçük bir ülke olan ve Amerika Birleşik Devletleri tarafından kontrol edilen Palaos adaları ve  Pasifik Okyanusundaki Marche adaları” Amerika Birleşik Devletleri gibi bu Kuzey Amerika ambargosu lehine oy vermiş tek Birleşmiş Milletlerdir. Ancak 194 ülkeden 190’dan fazlası Amerika Birleşik Devletlerinin bu Küba’ya uygulanan ambargoyu bitirmesi lehine oy vermiştir. Amerika Birleşik Devletleri uluslar arası topluluğun tamamının talebine rağmen bunu yapmamıştır. Amerika Birleşik Devletleri bu ambargonun adil ve çağ dışı olmadığı ve Kuzey Amerika çıkarlarına zarar vermediği konusunda ikna edilememiştir. Onlar Kuzey Amerika vatandaşlarının Küba’ya seyahatlerine izin vermemekte ve Kuzey Amerika vatandaşlarının turist olarak Küba’ya gidişlerinin kendileri için zararlı olduğunu düşünmektedirler. Kuzey Amerikalılar Küba ile çift taraflı ticaretin kendileri için yararlı olmasından dolayı bu fırsatı değerlendire bilirler veya iletişim araçları bakımından avantajlı olan ürünleri satın alabilirler. Bu yeni Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti Küba ile jenerasyon değişiminden bahsetmekte şu ana kadar ambargonun lafı bile edilmemektedir. Eski hükümet, Florida gibi oldukça büyük ve güçlü bir toplulukta seçimleri kazanmak için onlara istendiğinde Küba’ya göç etme özgürlüğünü kısıtlama sözü vermiştir. Obama bu hakkı Kübalılara iade etmiştir. Onları tutsaklıktan çıkarmış, ülkelerine özgürce seyahat edebilmelerini ve para göndere bilmelerini sağlamıştır. Aynı haklar eski başkanlardan Carter ve Clinton döneminde de uygulanmıştır. Bağlayıcı bir politika yürüten Bush bu olasılığı ortadan kaldırmıştır. Ve şimdi Obama bunu yeniden sağlamıştır. Fakat alınan tedbirler, Amerika Birleşik Devletlerindeki faaliyetlerini, Küba’ya seyahatlerini özgürce Küba’da ürünlerini satmak için ticaret sistemi oluşturmayı, Küba’nın kendi ürünlerini Amerika Birleşik Devletlerine ihraç etmesini mümkün kılmamıştır. Bunu yapmamıştır.

Küba yasalarının yabancı yatırıma özellikle Türk şirketlerine izin vermeye açık olması konusunda ne düşünüyorsunuz?

Yabancı yatırıma izin veren yasalar değerlidir. Çünkü şahsi olarak yabancı yatırıma açık bir yasa bulunmakta ancak bu yasa zengin şahısların yatırım yapabilecekleri düzeyde bir yatırım yasası değildir. Ülkenin bunu düzenleyen ve yabancı yatırımları kapsayan bir kanunu bulunmaktadır. Bu sektörden bir turizmdir. Yatırım yapılabilecek sanayi sektörleride bulunmaktadır. Petrol yabancı yatırım yapılan en önemli sektördür. Küba petrol ve gaz ihtiyacı tüketiminin yaklaşık % 50’sini üretmekte kalan % 50’sini ise zorunlu olarak ithal etmektedir. Bu, denizde hatırı sayılır bir miktarda petrol sahibi olduğumuz anlamına gelir. Bu güne kadar petrolü deniz kıyısından ve topraktan çıkardık fakat büyük miktarlarda petrole sahip olduğumuzu ve denizde önemli miktarlarda petrol bulunduğunu bununda içinde önemli yatırımlar yapıldığını teyit ediyoruz. İlk petrol kuyuları denizde açılmaya başlanmıştır. Madencilik gibi başka sektörlerde bulunmaktadır. Örneğin nikel Küba’da önemli bir yer tutmakta ve büyük miktarlarda üretilmektedir. Bu sektöre yatırım yapılmıştır. Türk şirketleri Küba ile ticari ilişkiler kurmakta ve yatırımlar gerçekleştirmektedir. Küba’da olduğu kadar Türkiye’de de ilaç sanayine yapılan yatırımların artma olasılığı mevcuttur. Bu Küba’da önemli bir kavramdır çünkü biyoteknolojik ilaç sanayi toplumumuzda önemli bir yer tutmaktadır. Küba ürünlerinin ihracatı oldukça artmış bu durum Türk yatırımcıların teknolojiye verdiği önemi artırmıştır. Böylece Küba’da yabancı yatırım özellikle Türk yatırımları kabul görmüş ve ülkenin gelişmesine yardımcı olmuştur.

Küba Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa merkezli bir dünyaya karşı her hangi bir mesaj verdi mi? Küba’nın bu mesajı neydi, Amerika Birleşik Devletleri tarafından kontrol edilen tek kutuplu bir dünya ya karşı mıydı?

Bir süre önce Küba çok kutuplu dünya taraftarıydı. Küba bütün dünyaya hakim olan uluslararası düzeyde tek bir kutbu dikkate almaz. Bu, adaletsiz bir durum ve tehlikeli bir hakimiyete neden olur. Küba bir çok önemli ülkenin yer aldığı Avrupa ve dünya ülkeleri içinde oylamasıyla uluslararası düzeydeki sahnede önemli bir rol oynayan bir ülkedir. Tek kutup oluşturmada uluslararası düzeyde en zayıf olan, fakir ve daha az rol oynayan ülkeler, politik açıdan güçlüdürler. Bir yanda tek kutup Avrupa, diğer yanda Kuzey Amerika kutbu ile farklı denge kutupları bütün dünyanın çıkarları için uygundur. Latin Amerika son yıllarda önemli bir kutup olarak öne çıkar. Brezilya başkanı Dula yönetici bir potansiyel olup sadece Brezilya’da değil Latin Amerika ülkelerinden Venezüella, Arjantin, Uruguay, Şili Ekvator, Bolivya’da da uluslar arası düzeyde önemli olup aktif bir rol üstlenir.

Dünyada farklı eğilimlerdeki farklı kutuplarla ilgilenmek adildir. Büyük bir potansiyel olan Türkiye’de uluslar arası düzeyde etkileyici bir ülke olup her seferinde daha olumlu bir rol oynamaktadır. Bölgedeki çatışmaları ortadan kaldırma çözümü arayışı ile orta Doğuda, Kafkaslarda ve Balkanlarda oldukça etkili bir ülke konumunda olup uluslar arası düzeyde bir denge kutbu oluşturduğundan dolayı konumuna saygı duyuyoruz. 

Küba müziği ve dansı nelerden oluşur ve hangi geleneklere dayanır?

Küba dansı uluslar arası düzeyde oldukça farklıdır. Küba müziği dünyanın her yanında yankı uyandırır ve Küba’nın en önemli ihracat ürünlerinden biridir. Müzikle birlikte mutlulukta ihraç edilir çünkü halkımız oldukça mutlu, kardeşçe duygulara sahip arkadaş canlısıdır çünkü Küba halkı sokakta güleri müzik dinler, müzik dinleyerek sokakta dolaşır ve bu oluşumu bütün faaliyetlerine aktif olarak katılır. Bu Kübalıların kanında vardır. Müzik, mutluluk ve dans ulusal kültürümüzün kanımızın bir parçasıdırlar. Menşei farklı kaynaklardan gelmekte biraz Avrupa etkisi, biraz Afrika etkisi bulunmakta fakat ulusal benzerlikleri dünyanın her yerinde kendini göstermektedir. Burada Türkiye’de bir çok Kübalı müzik gurupları bulunmaktadır. İstanbul’da ve Ankara’da hemen hemen her ay bir Kübalı müzik ve sanatçı gurubu gösteri yapmaktadır. Gelecek ay İstanbul’a çok ünlü bir gurup olan “Buena Vista Social Clup” gelecektir. Bir aydan beri bu gurup Ankara’da bir festivalde gösteri yapmaktaydı. Her yıl daha büyük kültür, müzik ve dans değişim programı ile Türkiye’ye Kübalı ve dünyanın bir çok yerinden sanatçılar gelmektedir.

Havana’da Türk Tutkusu adlı kitabınız hakkında kısaca bahseder misiniz?

Size söyledim gerçek kökenimiz hakkında. Antalya’ya giden bir genç ile ilgili bilgi toplamaya çalıştım. Profesör bir arkadaşım bana Türkiye ile Latin Amerika arasındaki ilişkiler hakkında bilgi verdi. 1888 yılında ikinci Küba’m hakkında bana bilgi vermek için 19. yüz yıl sonlarında 1898 yılına kadar Küba’da devam eden bağımsızlık savaşını ele aldı. Bu benim ilgimi çekti. Böylelikle o profesörden sizin Osmanlı Ordusu Generallerinden biri olan Enver Paşa hakkında bazı bilgiler aldım. Bu bilgilerin bazıları bana Küba’dan Washington büyük elçisi vasıtası ile sultanın ofisinden gönderildi. Bu benim daha çok ilgimi çekti. Bunun sebebi ise bu belgelerin yazılış biçimleriydi. Daha fazla gerçek bilgi bulmaya çalıştım ancak şu ana kadar elime başka bilgi ulaşmadı. Hala gerçekte neler olduğu hakkında bilgi bulmaya çalışıyorum. Bu generalin Küba’ya kaçtığını öğrendim. Küba’ya nasıl ve hangi şartlar altında kaçtı, orada ne oldu, mücadeleye katıldı mı, Kuzey Amerikalılarla yapılan mücadelede savaştı mı, Küba’ya karşı savaştı mı, bu konuda hala bilgi almaya çalışıyorum…

(*) Küba’nın Ankara Büyükelçisi. Roman yazarı. Havana’da Türk Tutkusu ve Bağdat Görevi romanları Türkçede yayımlandı.

Bu yazıya ilk yorumu yazın

Yorum yaz

Lütfen yorumunuzun yazının konusu ile alakalı olmasına dikkat edin. Kişisel hakaret içeren yorumlar silinecektir. Reklam amaçlı yorumlar silinecektir. 'Gönder' düğmesine basmadan önce yeni bir güvenlik kodu üretmek için tarayıcınızın *Yenile* düğmesine basın. Yukarıdaki durum yanlış güvenlik kodu girildiği durumlarda geçerlidir.
İsim:
E-posta:
Web sayfası:
Başlık:
BBCode:
Yorum:
	Ek yorumlar konusunda bana e-posta aracılığı ile ulaşılmasını istiyorum.